چگونه کسب و کار شخصی خودم را راه اندازی کنم؟چک لیست برای راه اندازی یک استارتاپ
این روزها در مورد سرمایه‌گذاری و کارآفرینی زیاد می شنویم و خیلی از افراد دوست دارند، استارتاپ یا کسب و کار شخصی خودشان را، راه بیندازند. با‌این‌حال، اگر پای صحبت کارآفرین‌ها بنشینید، از آن‌ها می شنوید که راه‌اندازی یک کسب و کار اصلا ساده نیست.
پس قبل از اینکه تصمیم بگیرید کسب و کاری برای خود شروع کنید، این مقاله را حتما بخوانید. در این مطلب از ۷ قدم کلیدی برای شروع یک کسب و کار شخصی می‌گوییم تا دراین مسیر، بتوانید با راهنمایی‌های کاربردی، برای راه‌اندازی کسب و کارتان آماده باشید.
۷ قدم برای راه اندازی یک استارتاپ
گام صفرم: قبل از هر چیز، بدانید که چه میخواهید
اگر از شغل خود بیرون آمده اید و به دنبال موقعیت شغلی جدیدی هستید، فکر نکنید که تنها راه حل، راه‌اندازی یک کسب و کار شخصی است. چون این کار از پیدا کردن شغل تازه، سخت‌تر است. بنابراین، قبل از تصمیم بزرگی مثل کارآفرینی و کسب و کار شخصی، تمام جوانب را در نظر بگیرید و در بررسی‌های اولیه به این نکات هم توجه کنید:
- وقتی صاحب کسب و کاری باشید، باید خودتان برای خودتان انگیزه ایجاد کنید و بدانید که دیگر کسی نیست که به شما در چارچوب مشخصی، تسک (وظیفه) و برنامه بدهد.
- باید آماده روزهایی باشید که بتوانید برای مدتی طولانی در بازار رقابتی این روزها دوام بیاورید و کسب و کارتان را از مرحله نوپایی، به بلوغ وسود آوری برسانید.
گام اول: تصمیم بگیرید که میخواهید چه نوع کسب و کاری راه بیندازید
در این مرحله، باید تصمیم بگیرید که میخواهید چه نوع کسب و کاری راه بیندازید و به سوالاتی شبیه به این‌ها جواب دهید:
- می خواهید کسب و کار شمامستقل باشد؟ یا حق امتیاز یک شرکت دیگر را بخرید؟
- در بخش خدمات فعالیت کنید یا ساخت و تولید؟
- یک کسب و کار در فضای فیزیکی راه بیندازید یا کسب و کار آنلاین؟
- مشتریان هدفتان چه کسانی هستند؟ مردم(B2C)، کسب و کارها (B2B) یا شاید هم هردو؟
پس باید جوابی برای این سوال‌های اصلی پیدا کنید. مثلا، یک خرده‌فروشی حضوری یا همان سوپرمارکت، ممکن است اول انتخاب مناسبی به‌نظر برسد، اما در کمترین حالت، هزینه‌هایی مثل پول آب، برق و اجاره دارد.
هر شغل را با توجه به توانمندی‌ها و سرمایه‌اتان و با در نظر داشتن مزیت‌ها و معایب آن ارزیابی کنید.
گام دوم: درباره ایده خود تحقیق کنید
مهم‌ترین نکته‌ای که در شروع یک کسب و کار باید به آن توجه کنید، این است که عجله نکنید. این جمله که: «برنده کسی است که پیش از دیگران، محصولی را روانه بازار کند» در مورد کسب و کارهای کوچک، خیلی درست نیست و اگر زودتر از زمانی که باید و بدون تحقیق، وارد بازار شوید، ممکن است ضرر کنید.
همیشه اول، وقتتان را برای تحقیق و بررسی ایده بگذارید. در این مرحله می‌توانید به سوالاتی مثل این‌ها پاسخ دهید:
- آیا فرد دیگری هم ایده شبیه به شما را اجرا کرده؟
- رقابت در بازار، در مورد ایده‌ای که در ذهنتان شکل گرفته، چگونه است؟
- اگر مشتریان احتمالی‌تان، از محصول یا خدمات شما استقبال نکنند، جایگزین مناسب دیگری در اختیار دارید؟
- آیا تقاضا برای محصولتان در آینده و نه فقط در یکی دو سال آینده، همچنان زیاد است؟ اگر نه، آیا راهی برای ارتقای محصول در آینده دارید؟
وقتی به این سوالات جواب دادید، می‌توانید به مراحل بعدی بروید.
گام سوم: یک بوم کسب و کار تدوین کنید
بوم مدل کسب و کار یا Business Model Canvas یک ابزار مفید برای مدیریت و کارآفرینی است.
شما به کمک آن می‌توانید به سوالات مهم کسب و کارتان جواب دهید و مدل قابل لمسی برای روش مدیریت و اداره‌ی قسمت های مختلف کسب و کارتان طراحی کنید.
در بوم مدل کسب و کار، این سوالات وجود دارند:
- مشتریان چه کسانی هستند؟
- ارزش پیشنهادی کسب و کار شما چیست؟
- کانال‌های توزیع محصولات یا خدمات شما کدام هستند؟
- ارتباط با مشتری‌ها از چه راهی صورت میگیرد؟
- راه/راه های درآمدی شما چیست؟
- فعالیت‌های اصلی کسب و کار شما چیست؟
- منابع اصلی برای ایجاد ارزش کسب و کار شما چه چیزهایی هستند؟
- شریک‌های تجاری شما چه کسانی هستند؟
- با توجه به منابع و فعالیت‌ها، ساختار هزینه‌های شما باید چطور چیده شوند؟
پس بهتر است بعد از پیدا کردن ایده، سریع دست‌به‌کار شوید و طرح کسب و کاری خودتان را آماده کنید.
حتی اگر اولین فردی هستید که میخواهید در یک حوزه کاملاً جدید، کاری راه بیندازید، باز هم تدوین طرح کسب و کار ضروری است، چون مجبورتان می‌کند به سؤال‌های مهمی جواب بدهید که در تصمیم گیری های آینده برای موفقیت کسب و کارتان موثر هستند.
اگر نوشتن طرح‌‌های مفصل برایتان سخت است، می‌توانید حتی در یک صفحه هم، خلاصه چیزی که میخواهید را، یادداشت کنید؛ اما باید به این سؤال‌ها حتما جواب بدهید:
- هدف از این کسب و کار چیست؟
- مشتریان چه کسانی هستند؟
- محصول یا خدمت شما کدام نیازهای مشتریان را برطرف می‌کند و چه مسئله‌ای را حل می‌کند؟
- رقبا چه کسانی هستند و محصول یا خدمت شما چه امتیازاتی در برابر رقبا دارد؟
- چطور میخواهید محصول یا خدمتتان را قیمت‌گذاری، بازاریابی و پشتیبانی کنید؟
- پیش‌بینی‌های مالی شما از کسب و کار برای سه تا پنج سال آینده چگونه است؟
- نکته: بهتر است در پیش‌بینی‌های مالی، جنبه‌های متفاوت و مبهم در اقتصاد ایران را هم در نظر داشته باشید که بتوانید برنامه‌ریزی و پیش‌بینی‌هایتان را منطقی‌تر انجام دهید.
یک مثال:
مثلا برای راه اندازی یک میوه فروشی آنلاین، جواب سوالات بالا به این شکل است:
هدف از این کسب و کار چیست؟
- فروش آنلاین میوه تازه و دست‌چین‌شده
- مشتریان شما چه کسانی هستند؟
- شهروندان تهرانی یا مثلاً ساکنان منطقه ۸ تهران (در این قسمت هر اطلاعاتی از مشتری های بالقوه دارید هم اضافه کنید، مثلا حتی اینکه بیشتر خانم ها هستند یا آقایان و ..)
- محصول یا خدمت شما کدام نیازمشتریان را برطرف می‌کند یا چه مسئله‌ای را حل می‌کند؟
اطمینان از اینکه محصول کاملا دست چین شده است.
هر ساعت از شبانه روز میتوانند میوه تازه را آنلاین سفارش دهند.
می توانند میوه را به هر مقداری (دانه ای، وزنی و .. سفارش دهند).
و..
- رقبای شما چه کسانی هستند و محصول یا خدمت شما چه مزیت‌هایی نسبت به آن ها دارد؟
- رقیب ها میتوانند هر میوه فروشی آنلاین و فیزیکی باشند.
- اکثر میوه‌فروشی‌ها میوه‌ها را درهم می‌فروشند. شما می‌توانید میوه‌ها را به‌صورت یک‌دست و وکیوم شده در اختیار مشتریان قرار بدهید.
- چگونه میخواهید محصولتان را قیمت‌گذاری، موقعیت‌یابی، بازاریابی و پشتیبانی کنید؟
- برای قیمت‌گذاری هم اول باید هزینه‌های مختلف مثل راه‌اندازی وب‌سایت، بازاریابی و تأمین میوه را حساب کنید و بعد با درنظرگرفتن سود معقولی، محصولات را قیمت‌گذاری کنید.
- پیش‌بینی‌های مالی شما از کسب و کار برای سه تا پنج سال آینده چگونه است؟
- بر مبنای هزینه‌ها و درآمدها، می‌توانید سود موردانتظار را در بازه‌های زمانی دلخواهتان، حدودی برآورد کنید.
گام چهارم: یک ساختار برای کسب و کار خود انتخاب کنید
حالا باید تصمیم بگیرید که میخواهید ماهیت شرکت شما چگونه باشد؟ چون انتخاب ماهیت شرکت، تاثیر زیادی روی پیامدهای مالیاتی کسب و کار شما خواهد داشت.
آیا میخواهید یک شرکت سهامی عام (مثال: گروه صنعتی بوتان) ثبت کنید یا سهامی خاص (مثال: شرکت گلرنگ)؟
یا آنکه میخواهید یک شرکت تضامنی (مثال: صرافی‌ها) به ثبت برسانید؟
یا یک تعاونی (مثال: تعاونی مصرف فرهنگیان) یا یک شرکت با مسئولیت محدود (مثال: دیجی‌کالا) ؟
در مورد هر نوع از این شرکت‌ها خوب تحقیق کنید و با پرس و جو و خواندن مطالب معتبر، بهترین مورد را مطابق با کسب و کار و منابعتان انتخاب کنید.
گام پنجم: یک تیم بسازید
اگر به فکر تیم‌سازی هستید، باید بدانید که اول کار، به چند مشاور مطمئن و کاربلد نیاز دارید، افرادی مثل:
- یک وکیل و حقوق‌دان که شما را در زمینه روندهای حقوقی راهنمایی کند.
- یک مشاور حرفه‌ای در زمینه امور مالی و مالیاتی
بعضی‌ها هم معتقدند حضور یک راهنما یا مربی (منتور) برای کارآفرینان تازه‌کار ضروری است. کسی که تجربه زیادی در راه‌اندازی کسب و کار دارد و می‌تواند قدم به قدم، شما را برای رشد کسب و کار راهنمایی کند.
گام ششم: کاغذبازی ها و مراحل بروکراتیک کار را انجام دهید
در این گام باید دنبال دریافت مجوزها و تحویل مدارک قانونی بروید. این مراحل طولانی و گاهی خسته کننده هستند، پس خودتان را برای انجام این کارها آماده کنید. کارهایی مثل:
- شرکت خود را در اداره کل ثبت شرکت‌ها و مؤسسات غیرتجاری ثبت کنید.
- بعد از آن هم باید برای انجام امور مالیاتی و تشکیل پرونده دارایی، به شعبه های مختلف سازمان امور مالیاتی بروید.
- در ادامه باید کد اقتصادی بگیرید.
- اگر حقوق مالکیت معنوی یک محصول برایتان اهمیت زیادی دارد، باید سریع نسبت به ثبت آن در سامانه مرکز مالکیت معنوی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور اقدام کنید.
- در ادامه از ثبت دامنه‌های اینترنتی مرتبط با کسب و کار خود استفاده کنید.
- می‌توانید از پسوندهای معتبری مثل دات آی‌آر (.ir) و دات‌کام (.com) برای ثبت دامنه دلخواه خود یا از پسوندهای مخصوص کسب و کارتان استفاده کنید.
و آخرین مرحله: انتظارات خود را تعدیل کنید و واقع‌بین باشید
وقتی که میخواهید قدم در دنیای کسب و کار بگذارید، باید واقع بین باشید و انتظارات معقولی داشته باشید. تا بعدها، از روند پیشرفت‌تان ناامید نشوید، چون در این مسیر نیاز به صبوری، تلاش و پشتکار زیادی دارید.
در حقیقت عوامل بسیاری در موفق شدن کسب و کارها موثر هستند و کارآفرین‌ها بعد از تحمل مدت‌ها سوددهی کم و تحمل رقابت‌های تنگاتنگ بازار، به درآمد و سود رسیده‌اند. امیدواریم که بتوانید با در نظر گرفتن توصیه‌های بالا، با موفقیت کسب و کار شخصی خود را راه‌اندازی کنید و به درآمد بیشتری برسید.
آیا شما تجربه ای در راه‌اندازی استارت اپ دارید؟ فکر می‌کنید چه عواملی در موفقیت کسب و کارهای نوپا تاثیر بیشتری دارد؟ آن‌ها را در کامنت‌ها با ما به‌اشتراک بگذارید.
